Τι είναι η οξεία γαστρεντερίτιδα;
Γενικά, η οξεία γαστρεντερίτιδα είναι η αλλαγή στην σύσταση των κοπράνων (υδαρή ή «μαλακά») με ή χωρίς αύξηση στη συχνότητα των κενώσεων (τυπικά >2 κενώσεις μέσα σε 24 ώρες) με ή χωρίς πυρετό ή εμέτους. Η οξεία διάρροια διαρκεί συνήθως <7 ημέρες και όχι περισσότερο από 14 ημέρες. Στην Ευρώπη, στα παιδιά <3 ετών αποτελεί κύρια αιτία νοσηλείας (0.5-2 επεισόδια για κάθε παιδί ανά έτος).
Που οφείλεται η οξεία γαστρεντερίτιδα;
Η γαστρεντερίτιδα οφείλεται κυρίως στην κατανάλωση ακατάλληλα παρασκευασμένης ή διατηρημένης τροφής ή/και μολυσμένου ύδατος. Μπορεί όμως να μεταδοθεί και μετά από στενή επαφή με ήδη μολυσμένο άτομο.
Οι ιοί είναι η συχνότερη αιτία οξείας γαστρεντερίτιδας. Κύρια αιτία αποτελεί ο Ροταϊός, ωστόσο σε χώρες με υψηλά ποσοστά εμβολιασμού για τον Ροταϊό, ο Νοροϊός αποτελεί βασική αιτία νόσησης. Τα πιο κοινά βακτήρια που προκαλούν οξεία γαστρεντερίτιδα έιναι το Καμπυλοβακτηρίδιο και η Σαλμονέλλα.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για σοβαρή οξεία γαστρεντερίτιδα;
- Παιδιά <6 μηνών με λοίμωξη από Ροταϊό
- Παιδιά με ανοσοανεπάρκεια
- Παιδιά που παρακολουθούν σε βρεφονηπιακούς σταθμού και νηπιαγωγεία
- Έχει διαπιστωθεί ότι τα θηλάζοντα βρέφη προστατεύονται από τα παθογόνα που προκαλούν οξεία γαστρεντερίτιδα συγκριτικά με τα μη θηλάζοντα βρέφη.
Ποια συμπτώματα δείχνουν ιογενή και ποια βακτηριακή οξεία γαστρεντερίτιδα;
Τα συμπτώματα αρχίζουν συνήθως 12-72 ώρες μετά τη μόλυνση από το παθογόνο. Ο υψηλός πυρετός >40 οC, το κοιλιακό άλγος, η συμπτωματολογία από το κεντρικό νευρικό σύστημα και η παρουσία αίματος στα κόπρανα είναι συμπτώματα υπέρ βακτηριακής αιτιολογίας. Τα συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα και ο έμετος είναι υπέρ ιογενούς αιτιολογίας.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε τον παιδίατρό σας;
- Αν η οξεία γαστρεντερίτιδα συνοδεύεται από υψηλό πυρετό, ρίγη ή επαναλαμβανόμενους εμετούς.
- Υπάρχει βλέννα ή/και αίμα στα κόπρανά σας.
- Η οξεία γαστρεντερίτιδά σας συνοδεύεται από απώλεια βάρους.
- Η διάρροια εμφανίζεται κατά τη διάρκεια ή έπειτα από θεραπευτική αγωγή με αντιβιοτικά.
- Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου (βρέφη, ανοσοκαταστολή, πρόσφατο ταξίδι στο εξωτερικό).
Πότε πρέπει να νοσηλευτεί ένα παιδί με οξεία γαστρεντερίτιδα;
- Αφυδάτωση σοβαρού βαθμού
- Νευρολογικές επιπλοκές (λήθαργος, σπασμοί, υπνηλία)
- Χολώδεις έμετοι
- Αδυναμία λήψης υγρών από το στόμα
- Υποψία χειρουργικής αιτίας
- Μεγάλη αγωνία οικείου περιβάλλοντος
Ποια είναι η θεραπεία της οξείας γαστρεντερίτιδας;
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη γαστρεντερίτιδα, ωστόσο τα περισσότερα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι. Το παιδί με οξεία γαστρεντερίτιδα πρέπει να παραμείνει ενυδατωμένο με σταδιακή αναπλήρωση υγρών. Τα παιδιά με πιο σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να χρειαστούν βραχεία ή πλήρη νοσηλεία σε νοσοκομείο.
Σημαντικό να μην χορηγείτε αμέσως μετά τον εμετό νερό ή άλλα υγρά και μάλιστα σε μεγάλη ποσότητα. Η χορήγηση νερού ή άλλης τροφής σε μικρή ποσότητα θα πρέπει να αρχίσει περίπου 2 ώρες μετά τον τελευταίο έμετο.
Η έναρξη φαρμάκων, όπως προβιοτικά, αντιδιαρροϊκά, αντιεμετικά και ηλεκτρολύτες, επιλέγεται εξατομικευμένα για το κάθε παιδί, ανάλογα την ανάγκη. Η δίαιτα που ακολουθείται-και πάλι εξατομικευμένα-θα περιέχει ποικιλία τροφών, ωστόσο με αποφυγή λιπαρών, φυτικών ινών, μεγάλου όγκου τροφών και μπαχαρικών.
Το παιδιά παραμένουν εκτός σχολείου ή παιδικού σταθμού μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς εμετούς ή πυρετό και να έχουν βελτιωθεί οι διάρροιες.
Πηγή: Guarino A et al. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2014 Jul;59(1):132-52. doi: 10.1097/MPG.0000000000000375. PMID: 24739189.
